АА ААР аҭоурых

Аҧсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра аҧҵан, рашәарамза 17, 1993 шықәса рзы, ақырҭуа-аҧсуа еибашьра аилашыкьымҭазыҵәҟьа, Аҧсны жәлар аҟазаареи аҟамзаареи ианрыбжьагылаз. Аҭахкаареи, аекономикатә ембаргои, Қырҭтәыла аганахьала аибашьра ҿыц азы иааҧымҵәаӡакәа иҟоу ашәарҭеи рҭагылазаашьа аан Аҧсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра адәныҟаполитикатә усура зны-зынла аҧсуа дипломатцәа рыхшаҭадаратә џьабаала имҩаҧысуеит.
Адунезегь аҟ̆ны еиҳа аҧышәеи анырреи змоу ҳәа иҧхьаӡоу Урыстәылеи, Еиду Америкатәи Аштатқәеи, Британиа дуи, Франциеи, Германиеи, рдипломатиатә школқәеи егьырҭ адунеижәларбжьаратә масштаб иаҵанакуа аиҿкаарақәа- ООН-и, ОБСЕ-и, ЕС-и иара убас ақырҭуа-аҧсуа еимак арманшәалара апроцесс алахәылацәеи аҧсуа дипломатиа аҿиара анырра ду арҭеит.
Аҧсны Аҳәынҭқарра Адәныҟ̆атәи аусқәа рминистрра активла ахы аланархәуеит ақырҭуа-аҧсуа еиҿцәажәаратә процесс, Еиду Амилаҭқәа реиҿкаара анапаҵаҟаи аҭышәныртәаларатә операциа амҩаҧгараан еиҳа ахьанҭара иаҵагылоу Урыстәылатәи афедерациа абжьаҟазареи, ООН Амаӡаныҟәгаҩ хада иҩызцәа ргәыҧи рыла имҩаҧысуа.
Аҧсны – астратегиатәи аекономикатәи партниор хада ҳәа иҧхьаӡоу Урыстәылеи Амшын Еиқәаҟны иекономикатә ресурс хаданы иҧхьаӡоу Европатәи Аидгылеи, ҳажәлар реиҳараҩык рзы иҩбатә џьынџьхаз Ҭырқәтәылеи, иахьа иҳаҕоу Қырҭтәылеи рахь аҭынчбзазара зҽазызшәо тәылак аҳасабала агәылаеимабзиареи, агәылацәа зегьы рахь аиҩызаратә ҟ̆азшьеи аанарҧшуеит.
Аҧсуа дипломатиа, Аҧсны иаҧҵоу азеиҧш дәныҟаполитикатә механизм иахәҭакыуп. Ари асистема – Аҧсны Азакәан Хада – Аконституциа ишаҳәо ала дахагылоуп, анагӡаратә мчы зегь знапаҟны иҟоу Аҳәынҭқарра Ахада. Апрактикатә усадулареи адәныҟатә политика амҩаҧгареи анапы ианҵоуп Адәныҟатәи Аусқәа рминистрра. Ҳара, ахақәиҭреи аҭынчратә политикеи, адемократиатә принципқәеи, аекономикеи, ауаҩытәиса изинқәа рыхьчареи, иааҳакәыршан иҟоу аҧсабара амаршәа акреи рахь ҳҽазышәара адунеижәларбжьаратә уаажәларра рҟынтә апатуқәҵара иаҧсоуп, иара убриалагьы Аҧсны адунеижәларбжьаратә зхаҵара иацхраауеит.

Ҕәынџьиа Максим Харитон-иҧа, диит 1976 рзы, ақ. Аҟәа. 1998 рзы далгеит аҳәаанырцәтәи абызшәақәа Горловтәи аҳәынҭқарратә институт (Украина). 1999 раахыс Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҟны аус иуеит. 2002 шықәсанӡа аиҭагара аҟәшаҟны аус иуан. Абџьар маҷқәеи аминақәеи ирызкыу аҭҵааратә усумҭақәа акыр дравторуп. 2001 аҧхын, аиҿцәажәарақәа рымҩаҧгара аусхказы Гарвардтәи азинтә школ асертификат ианашьоуп. 2001-2002 аминақәа раҧырҟәҟәааразы Адунеизегьтәи Акомпаниа Иаҵанакуа Аминақәа раҧырҟәҟәааразы Аҧснытәи Аилак далахәылоуп (ICBL). Еиуеиҧшым абџьар маҷ аларҵәара аҿагылареи ашәарҭадареи атема иазкыу адунеизегьтәи адунеижәларбжьаратәи конференциақәеи асеминарқәеи дырлахәылоуп. 2002 шықәсазы Аҧсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра адунежәларбжьаратәи аҟәша аиҳабыс далхыуп. 2004 рзы Ауаҩытәиса изинқәа русхкаҿы Аладатәи Уельс аинститут адиплом ианашьоуп. 2004 Аминистр ихаҭыҧуаҩыс дҟаҵоуп. 2005 инаркны ОНН далахәылоуп. ОНН ахадаратә Хеилак далахәылоуп. Дҭаацәароуп. Aхуҷы димоуҧ.

---

Ақаҩба Даур Вадим-иҧа, диит---шықәсарзы, ақ. Аҟәа. ---шықәса рзы далгеит Башкириатәи аҳәынҭқарратә университет, аиуристтә факультет. –шықәса рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Башкортостантә Ахаҭарнакра ахада иреферентс дрыдыркылеит. –инаркны, иахьауажәраанӡа, Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада иқәҵарала Аҧсны Аҳәынҭқарра Башкортостантәи Ахаҭарнакра аиҳабыс дыҟоуп. --- шықәса рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра адәныҟатәи аусқәа рминистрра адунежәларбжьаратәи аҟәша аиҳабыс дыҟоуп. ---инаркны адәныҟатәи аусқәа рминистр –ихаҭыҧуаҩыс. Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада иҟны иҟоу «аполитикатә репрессиақәа ирылаӡыз реабилитациа рзуразытәи» акомиссиа далахәуп. Ахҵәацәа ирызкыу еиуеиҧшым асоциалогиатә проблемақәа ирызкыу еиуеиҧшым асеминарқәа дрылахәуын. Ахҵәацәа рырхынҳәра иазкыу Шәачатәи аиқәшаҳаҭрақәа рҳәаа иҭагӡоу аусуратә гәыҧқәа  дрылахәуп. Ақырҭуа-аҧсуа Координациатә Хеилак аҳәаақәа ирҭагӡоу, ахҵәацәеи аҩныҵҟа еиҭаҵыз ахаҿқәеи рпроблема иазкыу аусуратә гәыҧ далахәуп. Дҭаацәароуп.